Wikipedia’da forum, İnternet’te çevrimiçi tartışmaların yapıldığı alan olarak tanımlanıyor. Forum sitelerinin bilgiyi sınırsız, uğraştırmadan sunması gibi bir misyonu var değil mi? Evet, fakat bizdeki pek çok forum sitesi, bu misyonu göz ardı etmiş, öncelik olarak başka şeyler belirlemiş görünüyor. Türkçe yayın yapan pek çok forum sitesinde gözlemlediğim “rahatsız edici” şeylere birlikte göz atalım.
Öncelikle düzeyli yayın yapan forum sitelerini tenzih edip, onları bu örneklemin dışında tuttuğumu belirtmem gerekiyor.
“Rahatsız edici” diye bahsettiğim sitelere girin, bakın siz de fark edeceksiniz. Çünkü sitede bilgiden çok reklam var. Üstelik bu reklamların bazıları yetişkin içerik (adult content) diye tabir edilen +18 tarzı reklamlar. Reklamdan içerik görünmeyen bir forum sitesinin tepesinde kocaman şu yazıyor: “Reklamsız forum için üye olunuz!”
Minicik, neredeyse okunmayan yazı boyutuyla yazılmış konular/mesajlar ne derece kişiye fayda sağlayabilir? “Hazır yazılımlardan birini kuralım, reklamları da yığalım, bi’ ton kategori açalım, böylece herkese hitap edelim, üye olmayan giremesin, üye sayımızı da katlarız, kısa sürede köşeyi döneriz.” diye düşünülüp kurulduğu o kadar belli ki bu sitelerin.
İçeriği/mesajı görmek için üye olmanız gerekiyor. Bir forumun popülaritesi, onun üye sayısı ile ölçülüyor. Bu nedenle bir şeyi görmek için muhakkak üye olmanız gerekiyor.
Üyeliğe gerek kalmadan yayın yapan, dünyanın bilgisini barındıran, anında değişikliğe olanak sağlayan Wikipedia’ya bakalım. Wikipedia belki bir forum sitesi değil ama bilgiyi sunmanın, ona erişmenin ne derece kolay olduğunun en büyük göstergesi. Siz kimsiniz ki beni kıçı kırık bir mevzu için üye yapmaya zorluyorsunuz! “İstemiyorsan olma!” diyenler! Zaten olmuyorum, öneriniz için teşekkürler.
Tamam, üye olalım. Konu açıp cevap yazabilmek için belki üyelik gerekli evet ama bu mesajı okumak için neden üye olmak zorundayız yahu? Bunun mantığı, üye sayısını kabartmak değil de nedir? Tek bir mesajı görmek için bu kadar zahmete girmeye ne gerek var?
Bu sitelerin büyük çoğunluğu, mesaj içerisinde bir bağlantı (link) paylaşmışsa, bunu görmek için de üye olmanız gerekiyor. Neden? Neden? Neden?
Biz Deneme Yazıları’nda, bu hassasiyetten ötürü üyeliği zorunlu kılmadık. Kılmayız da! Çünkü İnternet ortamındaki bilgi herkese açık olan, uğraştırmadan erişilebilen bilgi olmak durumundadır. Sitemizde yorum yazmak için bile üyelik gerekmiyor. Evet, burası da bir forum sitesi değil. Bilgiyi uğraş(tır)madan paylaşmanın gereğinden söz ediyorum.
Sırf bu zor(unlu)luklar yüzünden artık forum sitelerinin tümünden nefret eder hale geldim. Kurunun yanında yaşı da yaktım maalesef.
Forum sitelerinin niteliği, üye sayısıyla ölçülmemelidir. Onun içerdiği, sunduğu “bilgi” nin niteliği ile ölçülmelidir. Böyle olunca “Evet, şu A forumu gerçekten güzel yayın yapıyor, bilgiye ulaşmamızı kolaylaştırıyor.” diye düşünülse, bu zorla üyelik zımbırtısına da gerek kalmasa… Ama tabii, bu şimdi imkânsız bir şey gibi görünebilir.
“Bu iş yurtdışında da böyle kardeşim!” lik bir durum varsa, bırakın onlar öyle yapmaya devam etsin. Siz, kendi “ziyaretçilerinize” (üye değil, ziyaretçi) –bana göre- bu zulmü yapmayın. Forum siteleri, reklam yığmak ve zorla üye kaydı yapmak dışında gerçekten neden var? Bunun cevabını arayın. Rica ediyorum.
Ben foruma herkesin üye olmasına karşıyım.Ne işle uğraştığı belli olmayan bir sürü insan üye oluyor forumlara.İşin ehli kişilerin bilgi paylaştığı bir alan olmaktan çok uzak görünüyor gözüme forumlar.Misal “Bilgisayar Programlama’sı” diye bir bölümünüz var.Bir bilgisayar programcınız olmalı değil mi?Yoksa 14-15 yaşındaki çocukların paylaştığı bazı şeyler şunlar oluyor : Bedava Ticaret Scripti,Muhasebe Programının kaynak kodları.Ulaşmak istediğiniz ne bu bölüme girdiğinizde?Programlama bilginizin gelişmesi.Bu yönüyle internet hemen hemen hiçbir şeyi tam anlamıyla öğretmiyor.
[bu yoruma cevap ver!]
Forum sitelerine video indirmek için göz atıyorum;onun dışındakiler için bu siteleri kullanmıyorum. Müptelalalrı olduğun bilyorum forum sitelerinin,çünkü bir sürü başlık veya konu var. Bu konulara yorum yapanların sayısı fazla. Ben nasıl facabook’u fotoğraf bakmak için kullanıyorsam,forum sitelerini de video izlemek için kullanıyorum. Ancak denemeyazıları gibi sitelere yorum yaparım ve yazı yazarım.
Bizim ülkemizde internet eğlence amaçlı görünüyor. Bilgiyi pek fazla internetten almayan,daha çok kitap okuyarak bilgilenen birisi olarak internetti daha çok eğlence amaçlı kullanıyorum. Müzik indiriyorum,video izliyorum,sevdiğim sanatçıların fotoğraflarına bakıyorum.
Bilgiye ne kadar meşakkatle ulaşırsak o kadar önemlidir ve o derecede bilgi değerli hale gelir. Babamızın bize aldığı arabayla bizim alın terimizi dökerek aldığımız araba hiçbir zaman bir olamaz. Dolayısıyla ayağımızın dibinde olan bilgilere ulaşırken hiçbir çaba sarf etmiyoruz ve bu yönden bilginin değerini pek anlayamıyoruz.
[bu yoruma cevap ver!]
Ben 3-4 yıldır sizin o mübtelası olduğunu biliyorum dediğiniz forum sistemleriyle uğraşıyorum.Kuruyorum, yazıyorum vs.Aslında bilinçli bir şekilde kullanılırsa forum sistemleri çok yararlı.Ama gereksiz bilgiler yığınlarının da biriktiği bölümler oluyor ne yazık ki!Bence uzmanlık alanınız neyse o konuda forum kurmalısınız.Edebiyat mı?Hangi konuda ansiklopedik bilgi verebilirsiniz?Eski Türk Edebiyatı mı?Tamam sadece ona yoğunlaşmanız gerekiyor.Spora, medyaya vs ne gerek var.Türkiye’nin en büyük forumlarını da biliyorum.Hergün gereksiz bilgiler giriliyor.Şunları biliyormuydunuz?Bilmiyorum.Bilmek de istemiyorum.:)
Ayağımızın dibindeki bilgilere ulaşırken çaba sarfetmiyoruz diyorsunuz.Ama şunu unutuyorsunuz.Türkiye’de internet henüz istenen seviyede gelişmedi.Okuduğunuz bir kitabın tamamını internette bulabiliyormusunuz?Çoğunu bulamıyorsunuz.Teknolojinin hızla geliştiği günümüz toplumda internetten bilgi elde etmeyi gözardı etmek, telefon varken semaya güvercin uçurmaya benzer.İnternet değişilmez bir gerçek.Bu yüzyılın gerçeği ve artık birçok şeyi gerçekleştirebileceğiniz bir ortam var.Eski meşakat kalmadı sözünüze katılıyorum.Ama bilginin değersiz hale geldiğini söylemenize, üzgünüm ki katılamıyorum.İnternet bilginin bulunabilirliğini arttırdı.Onun değerini azaltmadı.Aksine arttırdı.Matbanın bulunmasıyla beraber nasıl ki eserler çoğaldı, toplumdaki okur-yazar seviyesi arttı.Aynı şekilde internetin bulunmasıyla bilgi genelleşti.Herkesin bulabileceği bir şey haline geldi.Şundan emin olun ki, kaliteli bilgi çoğu zaman internette bulunmaz.
[bu yoruma cevap ver!]
İnternetin eğlence aracı olarak kullanılmasına başından beri karşıyım.İnterneti, toplumumuza sevdiremedik esasında.Toplumun genel temayülü şu şekilde : “Aptal bir bilgisayarım var ve ben burada harıl harıl birşeyler arıyorum.Ne yapayım?Bari oyun oynayayım?Chat de yapabilirim?.” Oysa ki önümüzde dünya duruyor.Bunu abartarak söylemiyorum.İnternet bir dünyadır.Reel dünyanın sanallaştırılmış halidir.Nasıl ki dünyada yeni düzenler, yeni devler kurulur.İnternette de ayn şekilde sürekli yeni oluşumlar, yeni fikirler gün yüzüne çıkar.Ama izlenmesi ve kontrol edilmesi zor olmasından ötürüdür ki bu internetin bir anayasa eksikliğini hissediyoruz.Bu düzenin üzgünüz ki bir anayasası yoktur.Ülkeden ülkeye değişen yasalar olsa da internet isteyenin istediği gibi at koşturduğu bir platform olmuştur.Ama bence dünyanın en büyük buluşudur internet.Bunu telefonla, televizyonla karşılaştıramam.
[bu yoruma cevap ver!]
Forumlar faydalı kullanılsa süpersonik araçlar haline gelebilir. Buna itirazım yok. Fakat insanları zorla üye yapmaya, reklamlara boğmaya hatta “içeriği görmek için reklama tıklayın” lara varan zorlamalara karşıyım. Bilgiyse bilgi, Uğraştırmadan sunacaksın, sunmalısın. Tükiye’de kaliteli yayın yapan, itiraz ettiğim hususlara yer vermeyen saygın forumlar da var. Bütün forumlar bunlar gibi olsa, bunları bugün tartışıyor olmazdık.
Fatih! Demişsin ki, okuduğumuz kitapları İnternet’te bulabiliyor muyuz? Hepsini bulamayız. Şu aşamada bulmamalıyız da. Bunun doğuracağı sonuçların en başında korsan geliyor. Onca emek verip 10, 15, 25 vb. bir fiyata kitabını çıkarıp satışa sunuyorsun. Aynı anda bunu sanal ortama da yayarsan basmanın anlamı kalmayacak. Bu da korsanı teşvik eder. “Sende vardı ya bana atar mısın?” lara varacak iş.
Benzer güzel örneği MP3 üzerinden verebiliriz. Radiohead yeni çıkardığı albümü resmi sitesine yüklemişti. Siteye girdiğin zaman “gönlünden ne koparsa, gerçekten” gibi bir şey vardı ve şarkıları ücretsiz indirmenin yanında bağış (bunun adı satın alma değil bana göre) yaparak gruba destek oluyordun. Aynı şeyi ülkemizde uygulasak ne kadar bağış toplarız? Ha bunu yapan sanatçılar yok mu ülkemizde? Elbette var. Fakat toplum olarak halen yeterli bilinç ve “maddi” durumda değiliz. O şarkıyı indirip para verene ülkemizde ne dendiğini, ne gözle bakıldığını tahmin ettik mi? Bence ettik.
[bu yoruma cevap ver!]
Ben sadece kitaplardan bahsetmiyorum.Google’nin bazı hizmetleri var.Duymuşsundur belKİ.Google kitap, google akademi vb.Ben zaten yeni çıkan kitapların nette yayınlanmasına karşıyım.Ama bir ödev araştırırken, bir tezi bulman gerekirken bu tür aramalar da işe yaramalı diye düşünüyorum.Türkiye’de bu hizmetin yaygınlaşması çok uzun yıllar sürecek gibime geliyor.Kaliteli forumlar var diyorsun?En kaliteli forumlarda bile gereksiz birçok konu gösterebilirim.Bir ikincisi, forumun sınırsız bilgi verme gibi bir amacı var diyorsunuz?Türkiye’de hemen hemen bütün büyük forumların birbirlerinden etkilenerek paylaşım yaptıklarını söyleyebilirim.Yani kimse oturup, Meydan Laruessau ansiklopedisini açıp da bir paylaşım yapmıyor.Bu da bilginin gerçekliği hakkında insanın şüphe duymasına neden oluyor.
Forum, kurulumunun kolay olması sebebiyle birçok webmasterın tercihi haline geldi.Popülerliği de kolay kolay azalmaz diye düşünüyorum.Ama bilginin bulanıklaştığı ve düzenini kaybettiği bir sistemden ileri gitmiyor gözümde.Aradığınız birçok şeyi bulamıyorsunuz.Orada paylaşım yapan insanlar bilginin doğruluğuna çok mu özen gösteriyorlar?Tabi ki hayır!Önemli olan o başlığın “title” bölümünde gözükmesi.Google’de arama yapıldığı zaman siteye üyelerin girebilmesi.İnternetteki web sitelerinin ve forumlarının çok üçkağıtı var.Üçkağıtın olduğu yerde salt bilgi de beklemeyelim artık! :)
[bu yoruma cevap ver!]
Merhaba,
Yazınıza önemli ölçüde katılıyorum. Bu nedenle bir ölçüde kendi sitemi size örnek göstermek istiyorum.
Bakınız: http://www.bilgievreni.com nezih bir eğitim ve kültür forumudur. Bakın bakalım hiç bir yerinde reklam var mı. Üstelik konuları okumak için üyelik te istemiyoruz.
Bilgi paylaşımı bir sevdedır. Hayat tarzıdır.
Teşekkürlerimle.
Dr. Ahmet FİDAN
ONLINE BİLGİ İLETİŞİM AĞI SİTELER TOPLULUĞU
[bu yoruma cevap ver!]
Reklamsız sitelere diğer sitelerimizden http://www.bilgiagi.net, http://www.siyasalforum.net, http://www.bilinclenme.com, http://www.ahmetfidan.com u da örnek olarak gösterebilirim.
esenlikle.
[bu yoruma cevap ver!]
Şimdi.Sayın Ahmet Fidan beyefendi.Kendi siteniz de olduğu için bilirsiniz.Ben de uzun yıllar uğraştım web işleriyle.Büyük hedefleri olan bir web sitesi açmanız için iyi bir host ve domain almanız gerekiyor değil mi?Şayet birden çok siteniz varsa reseller almalısınız.Kaliteli bir siteniz olsun istiyorsanız paraya kıymanız gerekiyor anlayacağınız.Google reklamı bir sitenin kuruluş aşamasında gerekliliktir.Bilgi paylaşımı bir sevdadır.Hayat tarzıdır diyorsunuz.Eyvallah.Söylediklerinize katılıyorum.Ama bunun reklam almayla ne alakası var.Daha büyük kitlelere ulaşabilmeniz için paranız olmalı.Gücünüz olmalı.Reklam almakla bilgi paylaşmak arasındaki kurduğunuz bağıntı bana oldukça anlamsız geliyor.Ben bir forumdaki reklamlara bakmam ki.Yazıların okunması önemlidir tabi ki benim için.Bir program için forumlara üye olduğum oluyor.Ama adam emek harcamışsa (forum da olabilir başka bir scriptte) karşılığını almalı.Yani insanlar hem kaliteli bilgi paylaşıp hem de reklam koyabilirler sitelerine.Bunda yadırganacak hiçbir yön yok bence. :)
[bu yoruma cevap ver!]
Ben daha ne diyeyim bana söyleyecek laf kalmadı.Görüşlerinize harfi harfine katılıyorum.Özellikle birsürü kategori olup her köşeye reklam sıkıştırılan linkleri görmek için üye olunan forumlardan nefret ediyorum.Forumun değeri üye sayısıyla değil üye sayısının mesaj sayısına orantısıyla ölçülür bence.Forumda 300 üye oluyor 50 tanesi aktif üye.Size tamamen katılıyorum.Reklam olarak algılanmasın şu sıralarda kurmaya uğraştığım forum sitesini örnek olarak göstermek istiyorum: http://www.shareturk.us.tc
[bu yoruma cevap ver!]
Sıfımız için kurduğumuz bir site.Fakat, zamanla büyüdük serpildik.Bu var, şu var demek istemiyorum.Girin de bakın demekle yetiniyorum.
http://www.egitimcigenclik.forumlari.net
[bu yoruma cevap ver!]
gerçekten çok güzel bir yazı olmuş size katılıyorum. mesela bir program arıyorum onu bir forum sitesinde buluyorum ama indirmek için üyelik gerekiyor.üye oluyorum onu indirdikten sonra bir daha da siteye girmiyorum.sonra mail atıyorlar özledik diye
[bu yoruma cevap ver!]
Elinize sağlık çok güzel bir konuyu ele almışsınız.
[bu yoruma cevap ver!]
Ali Erkurt:
@arif, Teşekkür ederim Arif Bey.
[bu yoruma cevap ver!]