Tarihin tozlu sayfalarını günümüze getiren bir eserden bahsetmek istiyorum arkadaşlar.Kemal Tahir’in bir eseri bu, “Devlet Ana”.

Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminin öncesinde Anadolu coğrafyasınının durumunu, toplumun sosyo-ekonomik pozisyonunu ve 624 yıllık bir çınar olan Osmanlı Devleti’nin bugünlere nasıl geldiği hakkında bize ipuçları veren hacmi büyük ve içeriği de bir o kadar etkileyici bir eserdir “Devlet Ana”.

Eser, tarihi gerçekliği tam manasıyla yansıtan bir eser olmaktan uzak.Ertuğrul Gazi’yi, Ahi Teşkilatını, Bacıları tarihle örtüşen yorumlarla ve tasvirlerle açıklasa da eserde hayal gücünün sınırlarını zorlayan bazı öğeler de mevcut kanaatimce.Şöyle ki;  kitabın ilerleyen sayfalarında “Kaplan Çavuş” adında bir silah ustasından bahsediliyor.Kaplan Çavuş “Delikli Demir” adını verdiği (sonraları tüfeng denilecektir buna) bir şey üzerinde çalıştığından bahsediyor ve kendi sözüyle çok da yaklaşmıştır bulmaya.Fakat biz “Tüfek’in” Osmanlı Duraklama Dönemi’nde bulunduğunu biliyoruz.Ve Köroğlu’nun da şu meşhur sözünü hatırlatmak istiyoruz : “Tüfek icat oldu mertlik bozuldu.”

Kemal Tahir “Devlet Ana” adlı eseriyle Türk Edebiyatı’nda tam manasıyla çığır açmıştır.Türkçe’nin söz inceliklerini ve zenginliklerini çok iyi kullanmıştır.”Devlet Ana” bir dönemi tüm gerçekçiliğiyle ele almıştır.İyisiyle kötüsüyle “Moğol İstilası’na” uğramış Anadolu’yu anlatmıştır.Halkın Moğol zulmü altında nasıl ezildiğini, dönemin kadılarının ve devlet adamlarının nasıl rüşvete yöneldiğini, Beylikler arasındaki ”Anadolu Siyasi Birliği’ni” kurma çabalarını, Bizans’ın o dönemki durumunu müthiş bir üslupla hayal gücünü de katarak anlatan yazarın üzerinde durduğu ve esere de adını veren “Devlet Ana” olgusu “Bacıbey” olgusundan çok daha ötedir.Devlet Ana Bacıbebey’le ilintili olabilir.Ama kanaatimce Osmanlı’nın Anadolu’da yaşanan tüm bu olumsuzluklara karşı halkın güvenini kazanan ve “Sosyal Devlet” anlayışını sonuna kadar savunan ve uygulayan bir devlet olmasının diğer adıdır “Devlet Ana”.Anadolu açlık ve sefalet içinde Moğul zulmü altında inlerken, Osman Bey yüzünü batıya dönmüştür.Orta Asya’dan gelen Türkmenlerin, dervişlerin ve en önemlisi Ahiler’in desteğini alan Osman Gazi,  eserin ana karakteridir.

Eser, Şeyh Edebali’yi tarihin derinliklerinden getirip, önümüze koyuyor ve konuşturuyor.Eserde çok fazla konuşmayan biri olsa da Edebali’ye halk büyük bir saygı besliyor.Aynı şeyi Sen-Jan Şovalyesi olan “Gladyüs’te” de görmekteyiz.Kendisi Batı dünyasını temsil ediyor.Eser bu yönüyle bir dönemin Eski Dünyasını derinlemesine inceliyor.Bir Türkopol olan “Uranha’yı” da unutmamak lazım.O da eserin bir kısmında ortaya çıkıyor ve efendisi Gladyüs’e yardım ediyor.Eserin en çarpıcı noktası dönemin yeraltı dünyasını ellerinde tutan Keşişler, papazlar kanaatimce.Her türlü istihbarat olayını devlet adamlarından daha hızlı öğrenen ve mağaralarda yaşayan bu kişiler ya ortalıığı karıştırmaya ön ayak olmaktalar ya da düzen sağlayıcılar için çalışmaktalar.Düzenin Moğol elinde olduğu bu dönemde Asya’dan Avrupa’ya bu istihbarat ağına genel bir isim vermiş yazar; “ORTAK”. Evet, İlhanlılar’da kuş uçsa ve bunu Osman Gazi duyuyorsa, faili meçhul şeyler aydınlanıyorsa şayet bunu çözen birileri var.Yazar “ORTAK” demiş bu teşkilata.

Kemal Tahir’in kurgusundaki şaşmazlık ve kudret karşısında dumura uğradığımı inkar etmiyorum.Dönemin en önemli halk ozanı olan ”Yunus Emre’yi” kitaba öylesine işlemiştir ki  “Yunus’un burada ne işi var?” diyemiyoruz açıkçası.Yunus Emre gezgin bir ozan olarak diyardan diyara gezerken yolu Eskişehir’de arkadaşı olan “Kaplan Çavuş’a” düşer.Kitaplarda okuduğumuz Yunus’tan farklı değildir Yunus.Bir köylüdür belki.Ama şiirindeki kudret ve incelik hemen belli olur.Çok yer gezmiştir.İlim-irfan sahibi bir kimsedir.Ama çekmiştir dünya işlerinden kendini.O diyar diyar dolaşıp gönüllere su serpen bir Yunus’tur.Çok etkilemektedir insanları.Kitabın bir yerinde açıkça söylüyor kendisi; “O kadar çok yer gezdim ki öldüğüm vakit her yerde mezarım olur.Her yerde bir “Yunus” olur diye düşünüyorum”.

“Devlet Ana”  büyük bir araştırmanın ve incelemenin ürünü kanaatimce.Kemal Tahir’in eserde adı geçen yerleri karış karış gezdiğini düşünmeye başlıyorum açıkçası.Çünkü bu Tarih kitaplarını okumakla yazılabilecek bir eser değil.Yazar sanki Domaniç’i avucunun içi gibi biliyor.Karacahisar’da bir süre bulunmuş.Eskişehir’de, İnönü’de,Konya’da yaşamış.Sanki tarihin derinliklerinden sesleniyor bize.Eser bu yönüyle çok hoş bir iklim oluşturuyor okuyucunun zihninde.Bazı motifleri uzun yıllar tartışılsa da, “Devlet Ana”  başlı başına bir Türk klasiğidir diye düşünüyorum.

Fatih Emre Polat

Yazar Hakkında

Web Sitesi: http://www.sevgisekeri.com

Yazar Hakkında: Bir yazarın biyografisinden çok, yazdıkları önemlidir.Paha biçilemez bir eser, mazide kalmış büyük bir şöhretten daha kıymetlidir. Geçmişle övünmek boş bir hevestir.Geleceğe bakmak lazım.Kalıpları yıkmak lazım.A düşüncesinden, B düşüncesine dümdüz giden yolun tutsakları olan günümüz toplumuna, kestirme yolları göstermek lazım. Yazar, kendini yenileyemiyorsa yazmasın.Sorgulayamıyorsa, eline kalem bile almasın. İş bu sahifenin yazarı, naçizane bir kalem ve bir beyin sahibi!Saygıda, düşüncede, ifadede ve sanatta... Edebiyat "edeb"le başlar dostlar. Saygılarımı ve sevgilerimi sunuyorum.

• Bankacılık Zor Zanaat!
• Penceremde Hayatlar
• Cennet Çok Mu Uzak?
• Yeni Yıl-Yeni Yıl-Yeni Yıl-Zamlarımız Kutlu Olsun!
• Televizyon Dizileri ve Sosyal Medya
• Bir Müzikal Üzerine Birkaç Söz “Notre Dame De Paris”
• Şarkı Sözlerinin Bayağılığı Üzerine
• Toplum Üzerine
• Benim Ülkem
• Global Yalnızlık
• Belki…
• Sen Şimdi Gidecen Ya Cehennemin Dibine Git
• SDÜ’de Nihat Genç Konferansı
• Yarışın Ardından : Sepang, Malezya
• Hayatımda Bir Pencere Daha…

• Cennet de Bende Cehennem de
• Gerçek Zenginliği Öğrenmeye VAR mısın YOK musun?
• Allah’ın Kadrini Hakkıyla Takdir Edemeyenler
• Yol Tıkanınca
• Devlet ve Hükümet Politikası
• 2010 Sözü ve Güveni Yitirmek
• Derin Yahudi
• Yaşar Nuri’nin Benzetmeleri Üzerine
• EVET Mi HAYIR Mı?
• Bezuar Keçisinin Mucize Özelliği
• Ölümü Düşünmekten Kaçınmak
• Penguenlerdeki Fedakârlık
• Leylâ ile Mecnûn Kalbin Şehrâyini
• Bizler Mahkum Edilenler, Onlar Oyunun Kurnazları!
• Bizsizleşmek